allesfrans.com

  
Beginpagina > Justitie, wetten en regels > Wetgeving > Erfrecht > Je erfenis voorbereiden

Je erfenis voorbereiden

maandag 14 mei 2018, door Hanjo

Bewerkt op zondag 2 september 2018

Er is een aantal mogelijkheden om jouw vermogen in goede omstandigheden door te geven: donatie aan de langstlevende persoon, het schrijven van een testament, het opsplitsen van goederen of een levensverzekering...
Enkele manieren om onaangename verrassingen te vermijden, jezelf gerust te stellen en jouw erfopvolging te optimaliseren.

Het vorige artikel in deze rubriek: Internationaal erfrecht
Beoordeling:
  • Druk dit artikel af
  • Email
  • Reactie
  • RSS

Gevolgen van de huwelijkse voorwaarden bij de bescherming van de echtgenoot

Voor gehuwde paren zal, afhankelijk van het gekozen huwelijksstelsel, het effect verschillend zijn op de bescherming van de echtgenoot bij jouw overlijden.

Het meest voorkomende geval is dat van het régime de la communauté légale réduite aux acquêts, wat in Frankrijk 90% van de echtparen betreft.

Er bestaat geen verplichting om een contrat de mariage te sluiten. Als er geen contract is, is in Frankrijk sinds 1 februari 1966 automatisch het régime de la communauté légale réduite aux acquêts van toepassing. Kies je wel voor een contract, dan moet je langs de notaris.

Wat houdt "régime de la communauté légale réduite aux acquêts" in?

In dit geval kunnen binnen het huishouden drie categorieën vastgoed worden onderscheiden. De eerste twee hebben betrekking op goederen die door elke echtgenoot vóór het huwelijk zijn verkregen, alsmede op goederen die na het huwelijk door schenking of erfenis zijn verkregen. Het derde punt heeft betrekking op de goederen die de echtgenoten tijdens hun huwelijk hebben verkregen.

Wanneer jij overlijdt, neemt jouw echtgenoot zijn of haar eigen vermogen terug en wordt het gemeenschappelijk vermogen normaal verdeeld in twee gelijke aandelen: een van deze aandelen gaat naar jouw echtgenoot. Het andere deel maakt deel uit van het erfgoed, net als jouw eigen eigendom, verworven vóór het huwelijk.

Het is mogelijk om de situatie van je echtgenoot en het eigendom waarop hij of zij recht heeft te verbeteren door een haastclausule (clause de préciput) op te nemen. Op grond van deze laatste bepaling kan de echtgenoot één of meer goederen, zoals de hoofdverblijfplaats, vóór elke splitsing aftrekken van alle gemeenschappelijke goederen. Het kan ook het enige vruchtgebruik van deze residentie zijn. Het is zelfs mogelijk om te bepalen dat het gemeenschappelijk eigendom niet doormidden wordt gedeeld, maar anders, waardoor meer aan de echtgenoot toekomt (2/3 of 3/4).

Wat houdt "régime de la communauté universelle" in?

De voorwaarde die de echtgenoot het beste beschermt, is die van de universele gemeenschap. Het is het stelsel dat over het algemeen wordt gekozen door echtgenoten die hun huwelijksstelsel willen wijzigen om elkaar beter te beschermen. Alle goederen van het echtpaar worden dan als gemeenschappelijk beschouwd, of het nu gaat om hun vorm (meubilair of onroerend goed) of hun aard (zelfs die welke door schenking of erfenis worden verkregen), behalve in het geval van een bijzondere beschikking.

Deze bepaling, die betrekking heeft op onroerende goederen, is echter ook van toepassing op schulden. Dit betekent dat de schuld die door een van de echtgenoten is aangegaan, gemeenschappelijk wordt.
Dit plan wordt niet aanbevolen voor mensen die zelfstandig zijn of een bedrijf leiden, omdat er een financieel risico op het huishouden rust. De schulden die in het kader van de activiteit worden aangegaan, worden dan geacht deel uit te maken van de totale schuldenlast van het huishouden. In dit geval wordt het regime van scheiding van eigendom (régime de la séparation de biens) sterk aanbevolen.

De communauté universelle maakt het mogelijk om goederen te combineren die onevenwichtig kunnen zijn, vooral wanneer een van de echtgenoten vóór het huwelijk een groter patrimonium had verworven dan de ander. De wederzijdse bescherming van de echtgenoten is dus geoptimaliseerd.

Bij gebrek aan een specifieke clausule worden bij jouw overlijden alle bezittingen verdeeld in twee delen, één voor de echtgenoot en de andere voor de nalatenschap.

Je kunt echter zorgen voor een volledige toewijzing van de bezittingen aan de overlevende, waardoor al het eigendom van het echtpaar aan de overlevende toekomt. In dit geval wordt bij jouw overlijden geen erfopvolging geopend.

Deze bijzondere clausule is van toepassing op alle goederen, maar ook op de door het paar aangegane schulden. In geval van een aanzienlijke schuld kan deze voorziening nadelig zijn voor je echtgenoot.

Steeds meer echtparen kiezen voor deze clausule wanneer zij hun activiteit stopzetten, omdat de echtgenoot dan de hoofdverblijfplaats in volle eigendom kan behouden. Het grote nadeel vanuit fiscaal oogpunt is dat, aangezien de overdracht van de volledige nalatenschap wordt uitgesteld tot de tweede echtgenoot overlijdt, de verschillende vrijstellingen slechts eenmalig werken en niet twee keer.

Wat houdt "régime de la séparation de biens" in?

Ten slotte worden bij de scheiding van goederen twee soorten goederen onderscheiden: het jouwe en die van de echtgenoot. Activa die jullie samen hebben verworven, worden in aanmerking genomen naar rato van jouw aandeel in de overname op het moment van successie.

Deze regeling wordt aanbevolen wanneer één van de echtgenoten een beroepsstatus heeft die voor het paar financiële risico’s kan opleveren, bijvoorbeeld wanneer hij of zij een handelaar is. De schulden van elke echtgenoot zijn in feite zijn of haar eigen schulden en het vermogen van de echtgenoot kan niet worden gebruikt om deze af te lossen.

Bij jouw overlijden bestaat jouw nalatenschap uit je eigen woning en jouw aandeel in de woning die je samen met de echtgenoot hebt gekocht.

Je echtgenoot heeft dan recht op jouw nalatenschap als erfgenaam, net als de voorouders en nakomelingen. De status ervan kan echter worden verbeterd door donatie aan de langstlevende persoon.

Schenking aan de langstlevende om de echtgenoot beter te beschermen

Deze bijzondere vorm van donatie gaat pas in na de dood van de donor. Een niet al te prijzige akte (ongeveer 200 euro) moet door een notaris worden opgemaakt.

Een handeling om de echtgenoot beter te beschermen

Hoewel de wet van 2001 de positie van de langstlevende echtgenoot heeft versterkt, behoudt deze schenking een aantal voordelen:

  • Voor kinderen uit een vorig huwelijk is de overdracht aan de echtgenoot van het vruchtgebruik van de nalatenschap van de overledene mogelijk;
  • Als er één of twee kinderen zijn, wordt het volledige eigendomsrecht van de echtgenoot verbeterd (dat is ½ of 1/3 in plaats van ¼).

Heb je geen testament of is er een schenking aan de langstlevende en heb je kinderen uit een ander huwelijk, dan heeft de echtgenoot slechts recht op een kwart van de nalatenschap in volle eigendom, zonder dat je voor een andere optie kunt kiezen.

Heb je kinderen, dan heeft de echtgenoot meer mogelijkheden. Hij of zij kan kiezen voor het vruchtgebruik van jouw volledige nalatenschap, of voor een kwart in vol eigendom en driekwart in vruchtgebruik, of voor het gewoon beschikbare gedeelte. Zoals hierboven aangegeven is deze laatste meer dan een kwart in vol eigendom dat de wet aan haar voorbehoudt wanneer je minder dan drie kinderen hebt.

Echtgenoten kiezen meestal voor de gehele nalatenschap in vruchtgebruik.

Als je geen kinderen hebt, zal de donatie aan de langstlevende je ouders volledig uit de nalatenschap verwijderen en gaat de volledige nalatenschap naar de overlevende echtgenoot.

De wet staat niet toe om een donatie te doen aan de langstlevende partner bij samenleving of in een PACS. Om de rechten van deze partners te verbeteren kan je alleen maar een testament opmaken. Maar als je kinderen hebt, of ze nu gemeenschappelijk zijn of niet, mag je niet meer dan het vrij beschikbare gedeelte ("quotité disponible"[1]) nalaten.

Een herroepbare schenking

In tegenstelling tot andere schenkingen die onherroepelijk zijn, is een schenking aan de langstlevende persoon herroepbaar zonder de noodzaak de begunstigde te informeren. In geval van echtscheiding wordt deze automatisch herroepen.

Organiseer je nalatenschap door een testament op te maken

Een testament is een persoonlijke handeling waarbij een persoon, de erflater (testateur), de goederen die hij of zij bij overlijden zal achterlaten, geheel of gedeeltelijk vervreemdt ten gunste van een of meer personen, de legatarissen (légataires). Het heeft geen effect tot de dood van de erflater en kan worden gewijzigd gedurende zijn hele leven.

Een persoon die een testament opmaakt, wordt in het Frans een "testateur" genoemd. En om een testament op te kunnen stellen, moet je als "gezond" erkend zijn en de rechtsbevoegdheid hebben om jouw activa te vervreemden.

Personen onder voogdij kunnen geen testament opmaken.

Hoewel hun doel hetzelfde is, het organiseren van de overdracht van eigendom, hebben een donatie en een testament twee fundamentele verschillen:

  • het testament wordt pas van kracht na jouw overlijden, zodat je je vermogen behoudt tijdens jouw leven, terwijl een donatie onmiddellijk effect heeft;
  • het testament kan worden herroepen terwijl, behalve in uitzonderlijke omstandigheden (schenking aan de laatste levende persoon), een donatie geschenk onherroepelijk is.

Een testament moet altijd schriftelijk en persoonlijk zijn. Dit betekent dat het niet door twee mensen geschreven kan worden.

De twee meest gebruikte vormen van de wilsbeschikking zijn:

Het "testament olographe", de meest voorkomende. Het is geschreven door de erflater die het dateert en ondertekent. Het kan worden gedeponeerd bij een notaris, die het zal laten vermelden in het centrale bestand van testamenten en testamentaire beschikkingen, of worden bewaard door de erflater.

Het grote nadeel van dit type testament is dat het door een van de erfgenamen kan worden betwist op grond van het feit dat de handtekening of de brief niet van de overledene is. De tussenkomst van een rechter zal dan nodig zijn om het ware van het valse te ontwarren.

Het "testament authentique" komt minder vaak voor omdat het een zeer omslachtige procedure vereist. De verklaring moet in het Frans worden opgesteld door een notaris in aanwezigheid van een andere notaris of van twee andere getuigen, onder het dictaat van de erflater die het document ondertekent. Ook de notaris en getuigen ondertekenen het. Het voordeel ervan is dat het niet kan worden betwist.

Het testament kan meerdere indicaties bevatten met betrekking tot de wensen van de erflater:

Bijvoorbeeld bijzondere bepalingen over de organisatie van de uitvaart;
Het aanstellen van een executeur-testamentair om ervoor te zorgen dat de laatste wensen van de erflater correct worden uitgevoerd;
Vastgoedvoorzieningen met betrekking tot het erfgoed dat je wil nalaten, in het bijzonder om de situatie van de echtgenoot te verbeteren. De effecten zijn dan vergelijkbaar met een donatie aan de langstlevende.
Het is ook mogelijk voor jouw eigendommen over te dragen aan een samenlevende partner of partner in een PACS, ook al kunnen zij (op grond van de wet) normaal gesproken niet van jouw erven.

Wanneer je geen erfgenamen hebt, staat het je volledig vrij om de overdracht van jouw vermogen naar eigen goeddunken te organiseren.

Zoals in het geval van een donatie, kan de erfenis nagelaten door een testament niet om het quotité disponible van de nalatenschap gaan, om de wettelijke erfgenamen, in het bijzonder de kinderen, niet te schaden.

Levensverzekering als kapitaalverstrekking

De fiscale behandeling van levensverzekeringen is specifiek, met name wat de behandeling van overgeschreven bedragen na een overlijden betreft. Afhankelijk van de leeftijd van de verzekerde op het moment van de premiebetaling verschilt de fiscale behandeling aanzienlijk.

Levensverzekeringscontracten voorzien in de betaling van een kapitaal of een lijfrente op een bepaalde datum (of duur van het contract) indien de verzekeringnemer in leven is. Deze contracten voorzien gewoonlijk in een "tegenverzekering" in geval van overlijden van de verzekeringnemer vóór de geplande datum. Het opgebouwde kapitaal zal dan aan een vooraf aangewezen begunstigde worden uitbetaald.

Een manier van overdracht

De begunstigde(n) kan (kunnen) vrij door de verzekeringnemer worden aangewezen. Zij stellen je dus in staat om de situatie van jouw verwanten aanzienlijk te verbeteren, in het bijzonder je partner (samenlevend of uit een PACS) die geen recht heeft op jouw nalatenschap.

Deze overeenkomsten maken geen deel uit van de nalatenschap van de overledene. Daarom wordt er geen rekening mee gehouden bij het bepalen van de nalatenschap. Evenmin zijn zij onderworpen aan successierechten.

Het wordt sterk aanbevolen om vervangende begunstigden te voorzien. Stel dat jouw kinderen, de begunstigden van jouw levensverzekering, vóór jou overlijden. De formule "mijn kinderen levend of vertegenwoordigd" zal het dan mogelijk maken om het spaargeld na jouw dood aan de kleinkinderen uit te keren.

Er bestaat een dubbele limiet:

  • Het eerste is het "part réservataire", dat verhindert dat iemand zijn kinderen volledig onterft. Het is daarom raadzaam om het bedrag van het in levensverzekeringen belegde spaargeld te beperken tot het beschikbare bedrag.
  • De tweede is gekoppeld aan "primes manifestement exagérées", wat betekent dat levensverzekeringen niet een te groot deel van de boedel mogen uitmaken.

Het andere doorslaggevende belang van levensverzekering ligt in de fiscale behandeling ervan. Als je ze namelijk voor je 70ste hebt gefinancierd, kan jouw levensverzekering zonder belasting worden overgedragen aan de gewenste personen tot een bedrag van € 152.500 per persoon. Boven dit bedrag is de belasting beperkt tot 20%, ongeacht het bedrag en de relatie met de verzekerde, d.w.z. een tarief dat ver onder de successierechten ligt.

Door aan dit plafond de limiet van € 100.000 successiebelasting toe te voegen, kunt je dus € 252.500 belastingvrij overdragen aan elk van jouw kinderen.

Deze voordelige fiscale regels zijn enkel van toepassing op bedragen belegd vóór de leeftijd van 70 jaar.

Voor premies betaald na de leeftijd van 70 jaar zijn de uitkeringen beperkter. Voor de bedragen die na die leeftijd worden geïnvesteerd, is de vrijstelling beperkt tot € 30.500.
Bovendien is boven dit plafond successiebelasting van toepassing en niet langer de aftrek van 20%. Daartegenover staat dat de gekapitaliseerde meerwaarden vrij van successierechten worden overgedragen. Alleen de uitgekeerde bedragen worden belast als het plafond wordt overschreden.

Stel dat de heer Dupont, 72 jaar, € 150.000 belegt in een levensverzekering. Toen hij vijf jaar later overleed, was het geïnvesteerde kapitaal gestegen tot € 200.000. De begunstigden van het contract ontvangen € 30.500 zonder belasting te betalen. Hierbij komt de € 50.000 (€ 200.000 - € 150.000) waardevermeerdering, die ook niet belast zal worden. Over de resterende € 119.500 (€ 150.000 - € 30.500) zullen zij echter wel successierechten moeten betalen.

 

Het volgende artikel in deze rubriek: Levensverzekering en successierechten
Reacties
Reacties

© allez-allier/allesfrans 2008-2018 | SPIP | Plan | Mention