allesfrans.com

  • De bus betalen met je smartphone

    Ook in de stad Moulins is het inmiddels mogelijk.

  • Kan de Franse justitie de zaak van het milieu vooruithelpen?

    Vier Franse verenigingen hebben justitie gevraagd een uitspraak te doen over de verantwoordelijkheid van de Franse staat inzake klimaatverandering.
  • Wie blijven verstookt van snel internet?

    Ondanks de voortschrijdende glasvezeldekking zullen veel huishoudens waarschijnlijk lang moeten wachten op een zeer snel internet, of zelfs op een goede  (...)

  • Franse Kerst- en Nieuwjaarswensen

    Een aantal Franstalige wensen voor op jouw wenskaart voor een Franstalige relatie.

  • Hoeveel kW heb je nodig om te verwarmen?

    Je kunt niet zomaar een berekening maken, want er zijn veel factoren die meespelen.

  
BeginpaginaAuvergne-Rhône-AlpesDe drie talen van Auvergne-Rhône-Alpes

De drie talen van Auvergne-Rhône-Alpes

zaterdag 24 november 2018, door Hanjo

Met de samenvoeging van de regio’s Auvergne en Rhône-Alpes kreeg de nieuwe regio drie taalgebieden.

Het vorige artikel in deze rubriek: A77 - Autoroute de l’Arbre
Beoordeling:
Bezoeken: 59
  • Druk dit artikel af
  • Email
  • Reactie
  • RSS

Beide ex-regio’s telden twee taalgebieden, of meer precies "hoofddialectgebieden". Dwars door het departement Allier in de ex-regio Auvergne liep de taalgrens tussen de taalgebieden langue d’oîl in het noorden en occitan in de rest van de regio.
Binnen dit laatste taalgebied ligt ook het zuidelijke deel van de ex-regio Rhône-Alpes, waar in het noorden francoprovençal gesproken wordt.

Langue d’oîl

Net als het tweede hoofddialect (langue d’oc, zie hieronder) is de benaming afgeleid van de uitspraak van het woordje oui (ja). Vanuit deze hoofddialecten zijn tientallen andere dialecten ontstaan. Er zijn er nu nog zo’n 70.

De langues d’oïl zijn een aantal taalvariëteiten van de Gallo-Romaanse talen waaronder gestandaardiseerd Frans en de verwante traditionele dialecten van Noord-Frankrijk, het zuiden van België en de Kanaaleilanden vallen. Van de 8e eeuw tot de 12e eeuw zijn er uit dat dialectcontinuüm diverse nieuwe Romaanse talen afgesplitst, zoals het Oudfrans. Daarvan worden onder andere het Frans, Waals, Picardisch en Normandisch nog steeds gesproken. Vanwege de vroege afsplitsing kunnen deze talen niet beschouwd worden als varianten van dezelfde taal. In sommige grammatica’s worden de termen "langue d’oïl" en "Oudfrans" soms door elkaar heen gebruikt als benaming voor dezelfde taal die de voorloper is geweest van het moderne, gestandaardiseerde Frans.

De benaming "langue d’oïl" schijnt al sinds het eind van de 13e eeuw in gebruik te zijn. Van het woord "oïl" is het hedendaags Franse "oui" afgeleid.

Het Provençaals is geen langue d’oïl maar voortgekomen uit het langue d’oc ofwel Occitaans.

Occitan

Occitan is een ander woord voor langues d’oc, het hoofddialect van het zuidelijke deel van Frankrijk. Deze zuidelijke tegenhanger van de langue d’oïl had in de middeleeuwen een hoger ontwikkelde literaire cultuur dan de langue d’oïl. Beide talen behoren tot de Gallo-Romaanse tak van de Romaanse talen die via het Latijn zijn voortgekomen uit de Italische talen, een grotendeels uitgestorven taalgroep.
Ook hier is de "oc" in "langue d’oc" de toenmalige spraak van het woordje "ja".

Francoprovençal

Francoprovençal, dat ook arpitan wordt genoemd, heeft zijn eigen karakters waardoor het in de hedendaagse linguïstiek als een aparte taal wordt beschouwd. Het heeft echter ook een aantal gemeenschappelijke kenmerken met de langue d’oil en occitan. Daarnaast bevat het invloeden van Germaanse en Italiaans-Romaanse talen.

Francoprovençal houdt niet op bij de grens. Ook in Zwitserland en Italië (met name in het Aosta-dal) valt de streektaal onder het arpitan, waardoor dit totale gebied ook wel Arpitanië genoemd wordt.

Enkele woorden
Latijns Francoprovençal Frans Occitan
clavis cllâf clef clau
cantare chantar chanter cantar
cambiare changiér changer cambiar
fabrica favèrge forge, fabrique fabrega
manducare mengiér manger manjar
capra chiévra, cabra chèvre cabra
lingua lengoua langue lenga
nox, noctis nuet nuit nuech
sapo, saponis savon savon sabon
sudare suar suer susar
vita via vie vida
pacare payér payer pagar
platea pllace place plaça
ecclesia égllése église glèisa, glèia
caseus (formaticus) tôma, fromâjo tomme, fromage fromatge

 

Het volgende artikel in deze rubriek:

Reacties
Reacties

Huidige bezoekers: 63

In deze rubriek

Auvergne was een regio in het zuidelijke midden van Frankrijk. Het bestond uit 4 departementen, 14 arrondissementen, 158 kantons en 1310 gemeentes.
In het kader van de Franse territoriale herindeling werd de regio in 2016 samengevoegd met de regio Rhône-Alpes.

Trefwoorden
 
Lees ook:
 

Allesfrans, ook voor:
  • Consument

    Wat kun je als consument in Frankrijk verwachten en wat zijn de afwijkende regels?

  • Franse samenleving

    We helpen je de Fransen wat beter leren begrijpen.

  • Belastingen

    Met welke Franse belastingen heb je te maken en met welke in je vaderland.

  • Overheid

    Wat maakt de Franse overheid zoveel anders.

Allesfrans, ook voor:
  • Tuinrecepten

    AllesFrans, ook voor tuinrecepten: recepten voor en uit de tuin.

  • Consument

    Wat kun je als consument in Frankrijk verwachten en wat zijn de afwijkende regels?

  • Werk en inkomen

    Werken in Frankrijk. Wat weten wij erover?

© allez-allier/allesfrans 2008-2019 | SPIP | Plan | Mention |